Labels

Total Pageviews

Thursday, August 11, 2011

लन्डनतिर लन्ठिदा

लन्डनतिर लन्ठिदा
रामहरि पौड्याल
भरतपुर १२/१९३चितवन
नयाँ वर्ष नयाँ हर्ष बिक्रमसँवत २०६१।वातावरण नवीन उत्साहले सुशोभित छ।हामी तयारिमा ब्यस्त छौ यात्राको।जीवन यात्रै यात्रा रहेछ कहिल्यै नटुङ्गिने।अनन्त यात्रामा ऊकाली आरालीहरू,भन्ज्याङ र चौतारीहरुसँग मितेरी गाँस्नु पर्ने रहेछ। भोट, मधेश, पहाड, तराई मुगलान हुँदै देश परदेश गर्नु छोराको धर्म रहेछ।स्वाभिमानी कर्म रहेछ।पुर्खाहरुले धानेको यो धरोहरलाई मैले समुन्द्र पारीसम्म पुर्याएँ।
यात्रै यात्राको बिदेशिने क्रमले एक दशक मनायो मेरै जीवनमा।सन् १९९४ को जापान यात्रासँगै सुरू भएको मेरो परदेश यात्राले पाँच बसन्त मनायो सूर्योदयको देशमा।काम,मिहेनत,अनुशासन र स्वाबलम्वनको सिङ्गो इतिहास देखे बुझेर सन् १९९९ मा फिलिपिन्स पुगेँ सिङ्गापुर हुँदै।उच्च अध्ययनका मेरा अर्का पाँच वर्षहरु फिलिपिन्समा बिते।जहाँबाट मैले इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ्गमा स्नातक र म्यानेजमेन्ट इन्जिनियरिङ्गमा स्नातकोत्तर सम्मको उपाधी हात पारेँ। त्यहि उपाधीको बल्छि थापेर हात परिन इन्जिनियरिङ्ग स्नातक आर्किटेक प्रेजा।
नवबिवाहित हाम्रो दाम्पत्य रमाइलैसँग बित्दै थिए। हामी दुबै इन्स्टिच्युट आफ म्यानेजमेन्ट एण्ड टेक्नोलजी भक्तपुरमा प्राध्यापन गर्दै थियौ।नेपालको वातावरणीय प्रदुषण,राजनैतीक प्रदुषण सबै सबैले हामीलाई देश छाडन प्रेरित गरे।बन्द,चक्काजाम,आन्दोलन,धरपकड,बेरोजगारी,अब्यवस्था कारक थिए हाम्रो पर्देश यात्राका।
पर्देशी नियती नै भएको एउटा मान्छे पुन: पर्देसियो।अभिलाषा उच्च अध्ययनको।यतिखेर यात्राले एउटा साथी पायो जीवनभरकै।यात्राको नया भूमी अलि टाढै थियो।एशिया महादेशलाई नाघेर युरोप सम्मको दूरी तय गर्नु थियो। बैशाख३गते २०६१ साल।तदनुसार १५ अप्रिल २००४।हाम्रो यात्राको प्रस्थान बिन्दु।बिहानको सखारै ६:३० बजे हामीले चक्रपथको घर छाड्यौ। बुवा, आमा, बैनी ग्यानु, अभिलाषा, सागर, माधुरी, माधवी,,,,,सबै।मर्निङ्ग स्टार चिल्ड्रेन च्यारिटीका सँस्थापक र पचासौ सडक बालबलिकाका सँरछ्यक दाइ विष्णु पराजुलीको सौजन्यमा प्राप्त भ्यानामा चढेर हामी सबै बिमानस्थल पुग्यौ।


बिमानस्थलको सुरछ्या ब्यवस्था परदेशीनेहरुकालागि एउटा तीतो यथार्थ बनेर जिस्काइरहेको हुन्छ। खै र विदायीकालागि आउने सबैलाई आत्मीयताको हार्दिक ‘बाइबाइ’ खुलेर गर्न पाएको? वरै गेटबाट आर्मीको आदेशलाई शीरोधार्य गर्नै पर्ने। कडै सुरछ्या ब्यवस्थालाई समेत बलै पूर्बक मिचेर विदायीमा पाल्नुभएका सासु,ससुराज्यू,भाइ अभिषेक,मामा,अङ्कल,आन्टीहरुको आशीर्बाद र विदायीलाई स्वीकार्दै हामीले बिमानस्थल प्रवेश गर्यौ।
एअरपोर्ट टेक्स,बेगेज चेकिङ्ग,बोर्डिङ्ग पास,ओभर वेट,भनसुन,गलफतिकोफेहरिस्त सकियो।बिमानस्थलको भित्रैसम्म आइपुग्नु भएका अङ्कल जगन्नाथ पौड्याल(पूर्व सासँद),आर्मी इन्जिनीयर दाइ विश्वबन्धु पहाडी, भन्सारमा कार्यरत किशोर अङ्कल, ससुराज्यू, छोराबुहारीलाई बिदेश उडाउन पाल्नुभएका मेरा ६८ बर्षिय पिताजी।सबैको मुहार मनीलो भएथ्यो।खुसी र दु:खको सँयोग।बिदायी आफैमा नरमाइलो।पिताजीका चार भाइ छोरा र तीन बैनी मध्यको माइला छोरा बुहारी हामी।सबै छोरा बुहारी बिदेशिए बूढाबूढीहरुको दुखेसो।परिवार अन्तराष्ट्रिय भयो।जेठो छोरा बुहारी जापान,साइलाका बूढाबूढी अमेरिका,कान्छो छोरो जापान,कान्छी छोरी फिलिपिन्स,ठूली छोरी ज्वाइ जापान,माइलो ज्वाइ जापान।मात्र माइली छोरी र हामी बूढाबूढी नेपालमा रह्यौ।ब्रिद्ध बुवा मुवाको हर्क र दु:ख।तीन भाइ छोरा सबै र एउटी बुहारी समेत इन्जिनीयर र अर्को छोरा डाक्टर मेरा पिताजीको साँचो धाक।तथापि सबै परदेशमा। स्वागत र बिदायीको धेरै अनुभव सँगाल्यो हाम्रो परिवारले।आउने जाने क्रम चलिनै रहेछ दशकौ देखी बिदेश यात्राको।

अव बिदेश देख्ने पालो बुवाआमाको।बिदायीलाई सहज बनाउदै मैले गरेको घोषणा। समय भैसके छ प्लेनको, बेला जुदायीको आफ्नो धर्तीसँग।आफ्नो माटो र बाटोसँग।छिटो,छिटो हामी कुद्यौ विमानतिर।आफ्नो लछ्यतिर।क्रमश: देश टाढिदै थियो मुलुक साटिदै थियो।सबैजनाको सम्जनाले भारी मन बोकेर कतार एअरलाइन्सको काठमान्डौ दोवा,दोवा लन्डनकालागि अनुबन्धित हाम्रो बायुयान क्यूआर ३१५ले विहानको ८:४५बजे काठमान्डौ छाड्यो। हेर्दा हेर्दै आकाशियो बायुयान,बिरानीयो गाऊँ।पशुपतिनाथलाई दूर दर्शन गर्दछु । शुभयात्राको मनोकामना। बिहानीको सुनौला घामसँगै उज्यलिएको छ आकाश।बादलै बादलको सफा र स्निग्ध आकाश। कपासै कपास जस्तो सेतो भुवादार मखमली साम्राज्य।खेलूँ खेलूँ लाग्ने छोउँ छोउँ लाग्ने आकाशे रमाइलो।एकै छिनपछि वायुयानका सबै बिदेशी पर्यटकहरू सलबलाए र झ्यालपट्टि चलमलाए। आहा! कस्तो सुरम्य मनमोहकता।हाम्रा हिमालहरु चाँदीझै टल्किएका छन्। घामका किरणहरुले त्यसमा थपेको चमक अबर्णनीय छ। सबै ब्यस्त छन् हिमाल हेर्न, हिमाल चुम्न।क्यामेराहरु चोरिरहेछन् हिमालका मनोरम द्रिश्यहरु। हिमाल हाम्रो महिमा,हाम्रो शान। हाम्रो चिनारी विश्व मानचित्रमा। मरो छाती स्वाभिमानले फुलेर सगरमाथा भइदिन्छ। मेरो शान फक्रेर कन्चनजङ्घा चुलिदिन्छ। हामी हिमाली हार्दिकता सिनित्त पिएर गौरवान्वित भइरहन्छौ यात्राभरि।

बायुयान आफ्नो निर्दिस्ट गति र दिशामा लम्किरहेकै छ। उडानको गति,तापक्रम,उचाइ र गन्तव्यको जानकारी स्क्रिनमा डिस्प्ले भइरहे छ। बिमान परिचारिकाहरु समुस्कान यात्रुहरुको सेवामा लागिरहेका छन्। नेपाली भन्दा विदेशी पर्यटकहरुनै बढी छन् बायुयानभरि।यात्राको तयारिमा भएको दौडधुप धुलो धुवाँको सौजन्यले प्राप्त रुघा खोकीले हामी दुबैलाई छोएको थियो। हामी खोक्दै थियौ बिमानभित्रै सम्म पनि। “तपाइहरुलाई सन्चो छैन जस्तो छ नि ?” कतार एरवेजकी बिमानपरिचारिका नेपाली प्रीतीको सोधाइ आत्मीय बनिदिन्छ। नेपाली युवतीहरु अन्तराष्ट्रिय विमानसेवासम्म काम गरिरहेको जानकारीले हामीलाई खुसी तुल्याउँछ।प्रीतीको सौजन्यमा प्राप्त हट लेमन र स्ट्रेप्सिलको एउटा पातो पुरै हार्दिकरुपमा स्वीकार्दै हामी दोवा विमानस्थलमा अवतरित हुन्छौ।
मरुभुमीको बीचमा रहेको दोवा बिमानस्थल त्यहाको भिन्न प्रक्रितिका घरहरु,भिन्न तापमान सबैको कौतुहलतापूर्ण जिग्यासा सक्दा नसक्दै दोवा लन्डनको यात्रा सुरु भइहाल्दछ।हाम्रो यात्रामा अर्का एकजना नेपाली डाक्टर भेटिनु हुन्छ।दोवाबाट लन्डनको विमानमा हामी तीन नेपाली हुन्छौ।दोवा लन्डनकालागि अनुबन्धित हाम्रो बायुयान ७ घण्टाको आफ्नो निर्धारित उडानलाई लछित गरेर आकासिन्छ। आकासमार्गका रमाइला छणहरु पुन: दोहोरिन्छन्।बायुयान समुन्द्रसतहबाट धेरै माथि पुग्दछ। प्रिथ्वीका सबै सम्पर्कहरु आकासिन्छन बादलपारिको अलौकिक सँसारमा। बिमानपरिचारिकाहरु आफ्नो सेवामा जुटिरहेकाछन्।यात्रुहरु आफ्नो रुचिअनुसारको फरमाइसमा ब्यस्तछन्।
यात्राको गन्तव्य आइसकेछ हामी अवतरित हुँदैछौ लण्डनको हिथ्रो बिमानस्थलमा। रातीको आठ बजे अचम्म अँध्यारो छइन।पूरै उज्यालो छ बिजुलीको होइन, बत्ती बलेकै छइन। भौगोलिक विषमता अचम्म लाग्दछ।एउटै धर्ती कहिँ उज्यालो कहिँ अँध्यारो।घुम्दो उपक्रम। इमिग्रसनको लामो लाइन,चेकिङ्ग,स्वास्थ परीछण सबैको लामो श्रिङ्खला सकेर बिमानस्थलबाट बाहिरिदै गर्दा खुसी र सँत्रास दुबैले मन फुल्दछ। कहाँ जाने? टेलिफोन, ठेगाना परदेशका प्रारम्भिक समस्याहरुले हामीलाई घेर्दछन। कलेजको होस्ट फेमिलीले पिकअप गर्ने सूचनालाई आधार मानेर दुई तीन चोटी घुम्दा पनि अराइभल लविमा प्ले कार्ड बोकेर उभिएकाहरुमा आफ्नो नाम देखिएन। सुटकेसका भारिहरूको लाइनसँगै बाहिरिँदै गरेका हामी दम्पतीलाई एकजना पाकिस्तानी भाइको भाडाको ट्याक्सीले ठूलै गुन लगाउँछ। हिथ्रोबाट रिडिङ स्टेसन टाढै रेछ अरूण थापा भाइको कोठा। साठी पाउण्ड भाडा तिर्यौ सधन्यवाद।
थकाइले क्लान्त हामी अरूण भाइको न्यानो आतिथ्यमा दङ्ग पर्दछौ।गाउँघरको गफ चल्दछ हामी दुई भाइको। परदेशमा देश प्यारो हुदो रेछ। चार बर्षदेखि घर नगएको ऊ गाऊँ सुन्न र बुज्न ब्यग्र छ। मावोबादी आक्रमणमा उस्को बुवा मेयर गणेशबहादुर थापा भरतपुरको घर बम बिस्फोटमा ध्वस्त भएको खबरले हामी दुबै स्तबद्द हुन्छौ।देशै हिँसा,हत्या र फोहरी राजनीतीले आक्रान्त भएको खवर मैले प्रेषित गरिरहन्छु।
परदेशका प्रारम्भकालीन चुनौतीहरु हाम्रा अघि पहाड बनेर तेर्सिरहे।नयाँ मुलुक, नयाँ चालचलन, नयाँ तौरतरिकाहरु।बिहानको रापीलो घामसँगै हामीहरु सेन्टर लण्डनतर्फ बढीरहेका हुन्छौ। लण्डन व्यवस्थित र वैभवशाली भएपनि टोकियो, सिङ्गापुर, मनिला, बेङ्कक, हङकङ्ग र साङ्घाइ देखिसकेको आफूलाई भने वाउ! वाउ!! लाग्दैन।पूराना बान्किका घरहरुले पूरानो बेलायती साम्राज्यको सँझना गराउदछ।कसरी सँरछण गरिरहेछन आफ्नो ऐतिहासिक बैभवलाई बेलायतीहरुले।हेरिटेजलाई बचाउन उनीहरू पूरै सफल देखिन्छन।लण्डन सबै एउटा ऐतिहासिक म्युजियम भएर खडा भएझै लाग्दछ।आजभन्दा सयौ बर्ष अगाडिका भवनहरू अध्यापि पूरानै सानमा पर्यटकहरुलाई लोभ्याइरहेछन्।
आधुनिक बन्ने होडमा हामीले आफ्नो काठमाण्डौको ऐतिहासिक गरिमालाई सिद्ध्याएको महसुस भयो लण्डन देखेपछि।जङ्गबहादुर पछि बेलायत यात्रामा निस्कने म कतिऔ नेपाली हुँला?जतिजनाले बेलायत देखे बुझेपनि,पढे र बरालिएपनि काठमाण्डौको ऐतिहासिक गरिमालाई बचाइराख्ने कुनै साहसिक राजनेता, मेयर देखिएन आजसम्म।
विदेशमा आफ्नो मान्छे औधि प्यारो बन्छ नै।हामी दङ्ग हुन्छौ भोलिपल्टै साथीहरू सबै चिनेजानेका इन्जिनीयरहरू – हरि हमाल, शैलेन्द्रकाजी श्रेष्ठ, सुभाष अधिकारी,राजन खरेल, सुरज थापा, नमीता श्रेष्ठ, बन्दना प्रधान,आरजीत गुप्ता, सबैको फेहरिस्त पत्ता लाग्दछ। इन्जिनीयरहरुको लण्डन च्याप्टर खोल्ने चर्चा चल्छ हाम्रो टोलीमा।
लण्डनको दुईतले बस,भूमीगत रेल (ट्यूब),चढ्दै हामीहरू सेन्ट्रल लण्डनको द्रिश्यावलोकनामा ब्यस्तछौ।नेत्रित्व गरिरहेछन् हरि र सुभाष। वाऊ! वाऊ!! लण्डन ब्रिज हामी दङ्ग हुन्छौ। फोटाहरुमा,चलचित्रका पर्दाहरुमा देखे सुनेको लण्डन ब्रिज आफ्नै आँखा अगाडी।रोमान्चक हुदै हामीहरु तस्विर उतार्छौ।सन्ध्याकालीन सुरम्य द्रिश्यले हामी पुलकीत भइरहेछौ। लण्डन स्वागतातुर देखिन्छ सबैको सत्कारमा। लण्डनका ब्यस्त बजारहरुमा भेटिने बग्रेल्ति इण्डियनहरू,पाकिस्तानीहरू र बँगालीहरुले लण्डन कतै लण्डन नभएर दिल्ली,कराँची र ढाका बन्दै गरेको बास्तबिकता साथीहरुले बताइरहे।दोश्रो विश्व युध्दताका नै भूमीगत रेलमार्गको टनेल खन्न ल्याइएका पचासौ हजार इन्डियनहरुका सन्तानहरु बडदै थपिदै ऐले बेलायतको अर्थतन्त्रमै दखल दिने भएकाछन्।मिलेनियर इण्डियनहरुको विजनेसमा समेत बोलबाला छ।बेलायतभरि बिसौहजार इन्डियन रेष्टुरेन्ट छन्।साउथ हल, ग्रिन स्ट्रिट पुग्ने जसकसैलाई पनि लण्डन होइन गोरखपुर र रक्सौल पुगेको भ्रान्ति हुन्छ।“मिनी इण्डिया”को रुपमा बिकासहुदै छ साउथहल। सँसारकै सबैभन्दा ठूलो गुरूद्वार बनेको छ प्रार्थनाकोलागि।धार्मिक हिसाबले जहाँबसेपनि इण्डियनहरुमा धार्मिक साँस्क्रितीक मोह बढी पाइन्छ।धर्मभीरू तिनीहरूकै दानदातब्यले बनेकाछन ठूला ठूला मठ मन्दिर,गुरूद्वार र मस्जितहरु बेलायतभरिनै।
बेलायतमा बसेर स्वदेशी अनुभव गर्न पाउनुपनि कम्ति मजाको कुरा हो र?इण्डियन रेष्टुरेन्ट,इण्डियन सपहरू।भाडाको ट्याक्सी चलाउने पाकिस्तानीहरु,बँगालीहरु,अफ्रिकी कालेहरू,ल्याटिन अमेरिकीहरु,चाइनिजहरु।सँसारभरिकै मान्छेहरुको भिड लण्डनमा देखिन्छ।त्यसैले त लण्डनलाई “वर्ल्ड क्यापिटल” पनि भनिन्छ।बिदेशीहरुको यो बिशाल महासागरमा कतिछन त हाम्रा नेपालीहरू?के गर्छन तिनीहरुले??यो अर्को खोजको बिषय हुदै हो।तथापि आधिकारिक तथ्याङ्क लण्डनको केनसिङ्गटन पेलेस गार्डेनमा अवस्थित शाही नेपाली राजदूताबासलाई समेत थाहाछैन रे?
बेलायत प्रजातन्त्रको जननी देश।मानवाधिकार र स्वतन्त्रताको नमूना देश।उदार मानवाधिकारकै कारणले सँसारकै शरणाथ्रीहरुलाई थामेको छ,पालेको छ उल्टै बस्ने घर र भत्ता दिएर।बेलायत बस्ने सबैभन्दा सस्तो तरिका भएको छ “रिफिउजी”। एउटा केश खडा गर्यो मानावाधिकारवादिहरुले निसुल्क केश लडिदिन्छन।
लण्डनतिर लन्ठिनेक्रम जारी नै भएकाले बाँकी बचेका यात्रानुभूतीहरू,विदेश बसाइका सुख दुखका कोशेलीहरू सँगाल्ने सुनाउने र पठाइरहने बाचासहित आजलाई बिदा!

हाल: बेलायत

Sunday, July 17, 2011

चाहिन्न केही अरु



चाहिन्न केही अरु
रामहरि पौड्याल
भरतपुर १२/१९३, बसन्त चोक
चितवन, नेपाल

माया यो भुमिको बढेर अतिनै बल्झिन्छ है यो मन
छाया यो उनको चढेर मनमा तडपिन्छ है यो तन
लेखूँ यो कविता भनेर उनकै तम्सिन्छ है यो मन
अर्काको भुमिमा बसेर अहिले कल्पिन्छ है यो मन
१
तिर्खा यो मनमा छ दूर घरको एक्लै रहेको म छु
मान्छे छन् तर भाव भिन्न छ सबै देख्दिन आफ्नो कुनै
भाषा भिन्न छ भेष भिन्न दुनियाँ संसार बेग्लै छ है
देशै भिन्न छ छिन्न भिन्न छ मुटु संस्कार बेग्लै छ है
२
मान्छे छन् छनता तथापि तिनमा आफन्तको भाव खै ?
मान्छे कै हुलमा म खिन्न हुन् गै एक्लै भएछु कठै !
मायामा पनि यो अहो कृत्रिमता देखिन्छ यो के भयो ?
माया यो मुटुको समस्त जनको माटो कहाँ गै गयो ?
३
खाई खेलि बढेर मस्त डुलने गाउँ कता हो हरे ?
आफ्नो प्यार बिसाउने हृदयको ठाउं कता गो हरे ?
आफ्नै रक्त पनी प्रेबाहित हुने माटो त टाढा छरे
आफ्नै गन्ध मिली सुवासित हुने बास्ना त्यतै चल्छ रे
४
बस्ने छैन मता पराइ घरमा जस्तै हओस उन्नति
पस्ने छैन अरु पराइ भूमिमा कस्तै हओस दुर्गति
सागै सिस्नु ठिकै बरु मकनता खानै परे बन तरु
आफ्नै देश बिशे छ मोह ममता चाहिन्न केही अरु
५
माया यो भुमिको बढेर यसरी तड्पिन्छ मेरो मुटु
छाया यो उनको चढेर मुटुमा तडपिन्छ भै भुटभुटु
लेखूँ यो कबिता भने तर अहो ! लेखूँ म के के भन ?
अर्काको भुमिमा बसेर टुहुरो कल्पिन्छ मात्रै मन
६

सम्प्रति : संयुक्त अधिराज्य बेलायत

Sunday, May 22, 2011

स्पोर्ट रिलिफ र बेलायतीहरुको दिल






स्पोर्ट रिलिफ र बेलायतीहरुको दिल
रामहरि पौड्याल
भरतपुर १२/१९३, चितवन

स्पोर्ट रिलिफ ‘’खेलप्रतिको तीव्र मोह मार्फत प्राप्त शक्तिले जीवन परिवर्तन र समुन्नत पार्ने ‘’ नाराका साथ यहि १४-१६ मार्च २००८ मा युनाइटेड किंगडम भरि विभिन्न कार्यक्रमहरुको आयोजना गरि मनाइयो l खेल मार्फत रमाइलो गर्दै दुख: पाएकाहरुलाई सेवा गर्ने पैसा जम्मा गर्ने अभियान भब्यतापुर्बक सुसम्पन्न भएका खबरहरु बीबीसीले प्रत्यक्ष प्रसारण गर्यो आफ्ना रेडियो टेलिभिजन मार्फत l देश भरिका सबै शहरहरु / गाउँहरु ‘सेन्सबरी स्पोर्ट रिलिफ’ मय भइ रहे l के कलाकार, के खेलाडी, के राजनीतिज्ञ, बालक देखि बृध्दसम्म सबैले सडकमा निस्केर फन्ड रेजिंगको यो महाभियानलाई साथ दिए l शुक्रबार साँझको रमाइलो टेलिभिजन कार्यक्रममा ख्यातीप्राप्त कलाकार, गीतकार, खेलाडी, नायक, नायिका, उध्योगपति सबैले भब्य कन्सर्ट मार्फत पैसा उठाउने यो कार्यक्रम उत्सहापूर्बक सकियो l हरेक कलाकारहरुले कसरि आफ्नो फन्ड रेजिंग कार्यलाई निरन्तरता दिए कति पैसा उठ्यो र त्यो पैसा कुन कामको लागि खर्च हुन्छ भन्ने फिचर स्टोरीहरु बीचबीचमा देखाउदै कार्यक्रममा रौनकता प्रदान गरिरहे l सबैलाई गक्षअनुसारको सहयोग गर्न अपील गरिरहे l
सिंगो देश ‘सेन्सबरी स्पोर्ट रिलिफ माइल’ मार्फत सडकमा उत्रियो खराब मौसम र चीसो बताशको समेत प्रबाह नगरि l दशौ हजार मान्छेहरुको त्यो मानव समुन्द्रमा मिसिए बच्चा, अपांग, महिलाहरु समेत १/३/ ५ माइलको त्यो स्वोस्फुर्त म्याराथुनमा l टेलीविजनको पर्दामा यो मानवीय महारेश हेरिरहेका हामी दम्पतीलाई केहि गर्न नसकेकोमा ग्लानी भइरह्यो l बेलायतीहरुको यो उदात्त चेरिटी क्रेजलाई सबैसामु बाँड्ने सानो रहरनै यो मेरो जमर्को हो l








विभिन्न देशका मनै छुने दारिद्रिक दृश्यहरु टेलिभिजनको पर्दामा हेरिरहँदा कसको मन सहयोगकालागि आतुर नहोला र ? जब कि बेलायतीहरुको एक बट्टा चुरोटको पैसाले अफ्रिकाका एड्स पीडित परिवारका टुहुराहरुलाई मैनौ खान पुग्ने तथ्यले सबैलाई दुखि बनाएको हुनु पर्छ l मात्र १५ पाउण्डले जिम्बाबेकि एउटी गरीब केटीले बर्षभरिको प्राइमरी स्कुलको शिक्षा पाउन सक्छे l तेस्ता हुनाहार केटीहरुको भबिस्य उचित शिक्षा र राम्रो जीवन प्रदान गर्न सहयोग मागिएको थियो l बंगलादेशका १२ बर्षे रशिदलाई त्यहाको तीब्र गर्मीमा तातो छाना मुनि १५ पेन्सको लागि दिनभरि काम गर्नु परेको कथाले बेलायतीहरुको मन छोएको थियो l
गरीबी कति भयाबह छ दुनियामा ? हामी आफूलाई भाग्यमानी ठान्नुपर्छ l बिचरा ती दीनहीनहरुको हृदयबिदारक कथा ब्यथालाई टेलिभिजनको पर्दामा देख्नु पर्दा मुटू भएकाहरु क्रेडिट कार्ड समाएर तम्सिएका छन् सहयोगकालागि l धन्य छन् बेलायतीहरु र धन्य छ तिनको उदात्त दिल र त बर्साईरहेछन सहयोगका राशीहरु l कार्यक्रम संचालक र कलाकारहरुले सहयोगको राशी यति पुग्यो, तपाई सहयोग गर्न चाहनुहुन्छ भने ..... नम्बरमा फोन गर्नुस , http://www.sportrelief.com/ ओएब साइटमा जानुहोस् l सबैलाई प्रेरित गरिरहेको त्यो क्षण बास्तबमै प्रसंसनीय थियो l तपाइको मात्र एक दिनको ‘टेक अवे’ अर्डरले नाइजरका एड्सपीडित बच्चाहरुलाई भइरल इन्जेक्सन र जीवनदान मिल्ने, एक दिनको पबमा गएर उडाइने ड्रिंकको पैसाले दर्जनौ बालबालिकाहरु महिनौ सम्म बिद्यालय जानसक्ने साचो तथ्यलाई उजागर गरिरहे, सबैलाई सहयोगको यो महामेलामा भेला गराइरहे l सम्बन्धित देशका प्रताडित मान्छेहरू सम्मै पुगेर तयार पारिएका मर्मस्पर्सी फिचर स्टोरीका वास्तविक प्रोफाइलले सबैलाई सहयोग गरु गरु बनायो र त एउटै त्यो कार्यक्रमबाट २० मिलियन पाउण्ड उठाउन सकियो l
संसारमा धेरै धनीहरु छन्, गरीबी ब्याप्त छ जताततै l तथापि सहयोग, सदभाब र समर्पणको कमी पनि छैन समन्नय गर्न सक्यो भने l ‘स्पोर्ट रिलिफ’ एउटा नमूनाको रुपमा बेलायतीहरुको दिलमा छाएको छ l बेलायत दुनियामा च्यारिटीकालागि स्वोनाम धन्य मानिन्छ l च्यारिटीकालागि म्याराथुन यहाको एउटा प्रचलित फेसन हो l बेलायत आएका आफ्ना सात बर्षहरुमा यस्ता धेरै मनमोहक म्याराथुनको आकर्षक दृश्य हेर्ने सौभाग्य पाइयो l ती मध्ये लन्डन म्याराथुन, स्पोर्ट रिलिफ, वाक फर ब्रेस्ट क्यान्सर सर्वाधिक पपुलर मानिन्छन् l
सहयोगकालागि म्याराथुनमा भागलिन पैसा तिरेर लाग्ने स्वस्फुर्त मान्छेहरुको महासमुन्द्र र तिनबाट जम्मा हुने बिशाल राशी तेस्को सदुपयोगबाट लावान्नित हुने संसारभरका तन्नम गरीब l यी दृश्यहरु जबजब बिदेशी भूमिमा बसेर टेलिविजनमा हेर्दा खेरि मेरो मनमा खेलिरहने एउटै कुरो के हाम्रो देश नेपालमा पनि सबै जना सहभागि हुने देशका हरेक तह र तप्काका मान्छेहरु एउटा मात्रै साझा उध्यस्य ‘दुखि दरिद्रीहरुलाई सहयोग’को नाममा कुद्ने हो भने र त्यो पैसा बास्तबमै लक्षित बर्ग सम्मै पुर्याउन सके समाज बदलिदो हो l
पार्टीको कार्यक्रममा नेताको भाषणमा टाउकामा रातो झन्डा बाँधेर जिन्दाबाद र मुर्दाबाद भन्दै काठमान्डौको टुडिखेलमा उत्रने तेत्रै र तेस्तै मानव समुन्द्र एकपटक आफ्नै देशका तन्नम गरीब, सडक बालबालिका, दुखिपीडित र स्वोसित मान्छेहरूका लागि सहयोग उठाउने महारेसका रुपमा संचालन गर्न सके ? कतिको जीवनमा खुसी फर्किदो हो, अकालबाट कतिलाई बचाउन सकिदो हो l मेरो मनको कुनामा सधै जागिरहने यो जिज्ञासा l
स्पोर्ट रिलिफले पुराना आफ्ना रेकर्डहरुलाई तोड्दै २० मिलियन पाउण्ड जम्मा गर्यो आफ्ना तीन् दिवसीय कार्यक्रम मार्फत l सबैले मन फुकाएर सहयोग गरे सेन्सबरी नामको एउटा चेन स्टोरले आयोजना गरेको उक्त कार्यक्रममा l त्यहा कुनै प्रकारको राजनीतिक गन्ध देखिएन बिसुद्ध च्यरिटेवल कार्य l दानबीर कर्णको इतिहास भएको हाम्रो देश, आफ्नै शरीर काटेर सुम्पने सिबी जस्ता सन्त, महन्त र ऋषि महाऋषिहरुको आफ्नै गरिमामय संस्कृतिले भरिएको हाम्रो परिबेशलाई बचाई राख्नु हाम्रो कर्तब्य हो l बेलायतीहरुको यो उदार दिलबाट पाठ सिक्ने कैले ? आशा गरौ एउटा स्वस्फुर्त मानब समुन्द्र सहयोग र सदभाबको देशका हरेक सहरमा उतार्ने सुभ कार्यको थालनीकालागि एउटा अशल म्याराथुन धावकको साचो नेतृत्व खोजिरहेको छ देशले l

Monday, May 2, 2011

आमाको सम्झनामा




आमाको सम्झनामा
रामहरि पौड्याल
भरतपुर १२/१९३, चितवन

आमाको ममता बढेर अहिले उर्लन्छ मेरो दिल
तिम्रै पाउमाहाँ परेर अहिले नुग्दैछ मेरो शिर
आमाकै भरले पिएर दुधिलो हुर्कंन्छ त्यो बालक
आमाहुन जननी समस्त भबकी सृस्टि अहो चालक
१
आमानै नभए अहो ! जगत त्यो सृस्टि त्यसै फुल्छ र ?
मातानै नभए सुबासित भई धर्ती त्यसै खुल्छ र ??
आमाको मन रुन्छ हे मनुजहो बिर्सेर चल्ने गरे
आमाको तनको पिएर रसिलो दुधाम्रीतै त्यो हरे
२
आमा नै नभए अहो ! चुलबुले बाला त्यसै मर्छनि
को हेर्ला खुसीले अहो ! जगत त्यो हाँसी बढेको अनि
आमालाई हसाउने मन भए सम्मान लौ त्यो गर
बाँचेको छनि आज देश दुनियाँ आमाहरुकै भर
३
आमाकै रुप हुन् समस्त जगका नारीहरु लौ सब
नारी नै नभए अहो ! जगत त्यो सृस्टि अपुरो अब
तिम्रै काखमाहाँ बढेर अहिले देखें जगत यो पनि
तिम्रै यादमाहाँ म हुँ हर घडी लेखूँ म गाथा अनि
४

सम्प्रति: संयुक्त अधिराज्य बेलायत

Sunday, April 17, 2011

गीत

रामहरि पौड्याल
भरतपुर १२/१९३
बसन्त चोक, चितवन

मेरो मनको अँधेरीमा दीप बनी आऊ
मेरो तनको खडेरीमा प्रीत बनी छाऊ
मेरो दिलको कन्दरामा बैंस बनी आऊ
मेरो आफ्नो चाहनाको फूल बनी छाऊ
१
फूल मीठो बसन्तमा मुस्कुराए झैं
तिमि पाए जिन्दगीमा नाचिरहुँ झैं
तिमी आए सपनीमा हाँसी रहुँ झैं
तिमी पाए अँगालोमा बांधी रहु झैं
२
तिमी गए मुटुभित्र सियो गढे झैं
तिमी आए अँधेरीमा दीयो जले झैं
तिमी गए अधरमा खाटा बसे झैं
तिमी आए नजरमा चुमी रहु झैं
३
हृदयमा सुवासित तिमी मेरी फूल
जिन्दगीमा कहिले पनि गर्ने छैन भूल
बिते मेरा अहो ! कति चीसा चीसा रात
आए मेरी प्रिए तिमी समाउदै हात
४
दिन बित्यो साँझ संगै घाम ढल्कदै
कति बसुँ प्रीए मता तिम्लाई कल्पदै
प्रतिक्षाका अहो ! कति लामा लामा रात
पर्खेकै छु युगौ देखि जुनेलिका साथ
५
रचना काल: मार्च १०, २००१
सान कार्लोस, फिलिपिन्स
सम्प्रति: संयुक्त अधिराज्य बेलायत

Saturday, March 26, 2011

परदेशमा देश दुखदो रैछ


परदेशमा देश दुखदो रैछ
रामहरि पौड्याल
भरतपुर १२/१९३, चितवन


देखेर संसारको बिकाश र प्रगति
बुझेर बिश्वको बैभव र उन्नति
सम्झिदा आफ्नो गाउँ र आफ्नो ठाउँ
देख्दा आफ्नो देश र परदेश
पराई संसारमा चसक्क देश दुखदो रैछ !

दुनियाँले गरेको भौतिक बिकाश र सम्बृदी
योजनाबद्ध शहरिकरण र हरियाली वातावरणहरु
चुस्त दुरुस्त संचार र यातायातहरु
नदेखेकै भए बेश बरु,
देश दुख्ने थिएन तुलनामा !
गाउँ बिजने थिएन एकान्तमा !!

हिजो त गाली हाम्ले व्यवस्थालाई गरेउ
बिकाश र प्रगतिको बाधक ठानेर
खैत देश फूलेको ? हाम्ले रोजेको व्यवस्थामा
खैत गाउँ हासेको ? हाम्ले चुनेको नेत्रित्तोमा
बीस बर्षको समयाबधी सानो होइन
केहि गर्न खोज्ने र चाह्नेकालागि !

दुनियाले कायापलट गरेको छ अल्प समयमै
आफ्नो मुलुकको, आफ्नो ठाउको !
हैन ! मन्त्री महोदयहरु यहाँहरुलाई देश दुख्दैन ?
सयर गर्दा बिदेशको, देखेर बिश्वको प्रगति
बुझेर संसारको समुन्नति ??

मलाई देश दुखेर के भो र ?
दुख्दैन देश दुख्नु पर्ने नेताहरुलाई
बिज्दैन गाउँ बिज्नु पर्ने नेत्रीत्वोहरुलाई
होड कुर्चिकै छ, सत्ता लिप्साको
जोड समिकरणकै छ शक्ति हत्त्याउनको !

यो यथार्थ हो,
जनताले सबैलाई देखे; र सबैलाई बुझे
इमान्दार कोहि भएनन; आफूलाई प्रगतिशील ठान्नेहरु
आफूलाई महान प्रजातान्त्रिक भन्नेहरु,
राजतन्त्रको समूल नस्ट पार्ने गणतन्त्रबादीहरु !


सम्प्रति: संयुक्त अधिराज्य बेलायत

Monday, March 14, 2011

जापानको महाभूकम्प र सुनामीको विध्वंश


















जापानको महाभूकम्प र सुनामीको विध्वंश
रामहरि पौड्याल
भरतपुर१२/१९३, चितवन

प्रकृति कति बलबती छ क्षण भरमै बिनास निम्त्याउन त्यसको जल्दोबल्दो उदाहरण हो ११ मार्च २०११ का दिन एसियाको सम्पन्न मुलुक मानिने जापानको ९ रेक्टर स्केलको भूइचालो र त्यसको असरले निम्त्याएको अर्को सुनामी । सुन्दर मानव संसारमा कहिलेकाहीँ अकल्पनीय घटनाहरु घटिदिन्छन् निमेषभरमै । बिश्वोबिजयी बन्ने मान्छेका झुट्टा अहंकारहरु; बिज्ञान र अनुसन्धानका धाकहरु निरीह साबित हुन्छन् ।सुन्दर शान्त प्रकृतिलाई किन यसरि रीस उठछ दुनियाँ उजाड़ने गरि ?आज बिश्वो भरका मान्छेले सोच्नु पर्ने सम्जनु पर्ने भएको छ । प्रकृतिमाथि भैरहेको यो शोषण,यो अतिक्रमणको उपक्रम अब उच्च प्राथमिकताकासाथ रोकिएन भने हामीले यस्ता धेरै दैबी बिपत्तिहरुलाई निम्त्याई रहने छौ ।
जापानको इतिहासमै सबैभन्दा शक्तिशाली भनिएको भूकम्पका कारण उठेको विध्वंशकारी सुनामीमा परी शुक्रबार पुर्बी जापानको तटीय क्षेत्रमा दशौ हजारको मृत्यु भएको छ । भूकम्पले ल्याएको सुनामीले सयौं डुंगा, कार, घरहरू बगाउनुका साथै आगलागीसमेत निम्त्याएको छ । त्यसको घन्टौंपछि सुनामीले हवाई उडानलाई पनि प्रभावित पारेको छ भने दक्षिण अमेरिका, क्यानडा, अलास्का र संयुक्त राज्यको पूरै पश्चिम तटलगायत प्रशान्त क्षेत्रमा फैलिएको छ । क्षति ठूलो भएका कारण मर्नेको संख्या अझ बढ्न सक्ने पनि समाचारमा बताइएको छ । समुद्रमा आएको ९ रेक्टर स्केलको भूकम्पले २३ फिट अग्लो सुनामी ल्याएको थियो । भूकम्पको घन्टौंपछि पनि ५० भन्दा बढी स-साना झट्काहरू अनुभव गरिएको थियो, जुन ६ रेक्टर स्केलको हाराहारीमा रहेकोबुझिएकोछ।
विनाशकारी झट्काहरूले १३ सय माइलसम्म फैलिएको तटका दर्जनौं सहर तथा गाउँहरूलाई हल्लाएको थियो । भूकम्पको झट्का केन्द्रबिन्दुभन्दा निकै टाढा रहेको राजधानी टोकियोसम्म पनि अनुभव गरिएको थियो ।
'भूकम्पले उत्तरी जापानको अधिकांश भागमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ,' प्रधानमन्त्री नाओटो कानले पत्रकार सम्मेलनमा भने । ‘’ यो दोश्रो बिश्वोयुद्ध पछिकै सबै भन्दा डरलाग्दो बिपत्ति हो ।‘’
भट्टीको संयन्त्रले रियाक्टरलाई चिसो पार्न नसकेको भन्दै सरकारले ओनाहामा सहरमा रहेको आणविक भट्टीनजिकै बसोबास गर्ने हजारौं बासिन्दालाई अन्यत्र र्सार्न निर्देशन दिइसकेको छ । रियाक्टरबाट विकिरण चुहिरहेको छैन, तर यसको केन्द्र भने बन्द गरिए पनि तातै रहेको छ । सो भट्टी टोकियोबाट एक सय ७० माइल उत्तरपर्ूवमा अवस्थित छ । अन्य दर्ुइ आणविक भट्टीमा पनि यस्ता समस्या देखिएको बताइएकोछ।
भूकम्पलगत्तै सुनामी आएका कारण दैनिक दर्जनौं स-साना झट्काको महसुस गरिने मुलुकमा पनि शुक्रबारको भूकम्प निकै डरलाग्दो थियो । सुनामीले आफ्नो बाटोमा आएको धेरै किलोमिटर जमिनलाई निलेको छ । जापानी टेलिभिजनमा देखाइएका विध्वंशका दृश्यहरू कुनै हलिउडको प्रकोप फिल्मभन्दा कम छैनन् ।माछा मार्न प्रयोग गरिने ठूला डंुगा तथा अन्य समुद्री जहाजहरू अग्लो सुनामीले सहरमा पुर्‍याएको छ । उत्तानो परेका र आधा पानीमा डुबेका सवारीसाधनहरू यत्रतत्र छन् भने जहाजहरू एकअर्कासँग ठोक्किएका छन् ।
सबैभन्दा बढी प्रभावित तटीय क्षेत्रका राजमार्गहरू पूर्णरूपमा क्षत्रिग्रस्त भएका छन् भने टेलिफोन लाइनसहितका सञ्चार सबै बन्द छन् । दैनिक एक करोड जनतालाई सेवा पुर्‍याउने उत्तरपर्ूर्वी जापान र टोकियोका रेल सेवाहरू पनि निलम्बन गरिएको छ । त्यसैगरी,टोकियोको नारिता विमानस्थल अनिश्चितकालकालागिबन्दभएकोछ।

भूकम्प र सुनामीले ओफुनाटो सहरमा मात्रै तीन सयभन्दा बढी घर बढारिएका छन् । टेलिभिजनका दृश्यहरूमा उखेलिएका रूखहरू, उत्तानो परेका कारहरू देखाइएको थियो । 'हाम्रो प्रारम्भिक अनुमानले निकै क्षति भएको देखाएको छ,' मन्त्रिपरिषद्का सचिव युकियो इडानोले भने, 'हामीले अधिकतम राहत प्रयास गरिरहेका छौं ।'
उनले रक्षा मन्त्रालयले भूकम्प प्रभावित क्षेत्रमा फौज पठाउन लागेको पनि बताए । यसबाहेक विमान र कैयौं हेलिकोप्टर पनि तैनाथ गरिएको उनले जानकारी दिए ।
भूकम्पका कारण टोकियो र नजिकैका सहरका करिब ४० लाख भवनमा बिजुलीको लाइन काटिएको जापानी टेलिभिजन एनएचकेले बताएको छ । त्यसैगरी मियागीमा अवस्थित आणविक ऊर्जाभट्टीमा आगलागी भएको र पछि नियन्त्रणमा लिएको टोहोकु इलेक्टि्रक पावर कम्पनीले जनाएको छ । विश्वव्यापी लगानी बैंकिङ, जेफ्फेरिज इन्टरनेसनल लिमिटेडले शुक्रबारको भूकम्पमा करिब १० अर्ब डलरको क्षति भएको अनुमान गरेको छ । टोकियो डटकमका सहसम्पादक प्रकाश पौडेल योकोहामाबाट भूकम्पको अनुभव यसरि बताउछन् ‘’ २:४६ हुनै लाग्दा भुकम्पको धक्का विस्तारै आउन लाग्यो । सबै जना केहि नबोली नबोली मुखामुख गर्न थालियो । किनकी कहिले काही दिन मै ५-७ पटक भूकम्पको धक्का आउने ठाउँमा आजको पनि त्यस्तै होला भन्ने सबैलाई लागेको थियो होला मलाई जस्तै । तर, धक्का रोकिने सुरसार रहेन । झन झन बलिया धक्का आउन थाले, घर हल्लिन थाले । बाहिर हेर्दा बाटोमा गुडेका सबै गाडीहरु रोकिएका थिए । र जमिन कति सम्म हल्लिएको रहेछ भने पैदलयात्रीहरु बिजुलीको पोल समातेर आफुलाई सम्हालिरहेका थिए । ओभर-हेड-ब्रिज क्रस गर्न लागेकाहरु पनि रेलिंग समातेर हलचल नगरी बसेका थिय, त्यो देखेर मेरो मन झन् डरायो । त्यतिबेलासम्म त खासै ठूलो भूकम्प होइन होला भन्ने लागेको थियो । पसलबाट निस्केर अगाडीको खुल्ला सडकमा पुगेँ, मोटरगाडी, भेहिकल, रुटको बस लगायतका सबै सवारी साधनहरु रोकिएका थिए । जमिन यित हल्लिएको थियो कि कतै नसमाती उभिन सक्ने अबस्था नै भएन । १०-१५ तलाको घरहरु नै बैसाखको हुरीमा बकैनाको झापो हल्लियाको जस्तो भएका थिए, ठूलो धक्का त रोकियो तर छिन छिनमा सानो सानो भूकम्पहरु आइरहेका थिए ।‘’
जापानको भूकम्पको इतिहाँसलाई तलको तालिकामा हेरौ:Date | Magnitude | Region | Casualties | Damage June 12, 1978 | 7.7 M | Miyagi Prefecture | 28 | Sendai area damaged January 17, 1995 | 6.8 | Awaji Island | 6,434 | Severe damage in Kobe May 4, 1998 | 7.5 | Ryukyu Island | 0 | Ishigaki Island affected October 23, 2004 | 6.9 | Ojiya, Niigata | 40 | Chuetsu region damaged March 20, 2005 | 7.0 | Fukuoka | 1 | Damage in Fukuoka Prefecture August 16, 2005 | 7.2 | Miyagi | 0 | Miyagi Prefecture affected November 15, 2006 | 8.3 | Kuril Islands | 0 | Kuril Islands March 25, 2007 | 6.9 | Noto Peninsula | 1 | Noto Peninsula July 16, 2007 | 6.6 | Chuetsu Offshore | 11 | Chuetsu region damaged June 14, 2008 | 6.9 | Iwate-Miyagi Nairiku | 12 | Iwate-Miyagi Nairiku area affected August 9, 2009 | 6.9–7.1 | Izu Islands | 0 | Izu Islands August 11, 2009 | 6.5 | Tokai Area | 1 | Tokai Area February 26, 2010 | 7.0 | Ryūkyū Islands | 1 | Ryūkyū Islands December 21, 2010 | 7.4 | Bonin Islands | 0 | Bonin Islands March 9, 2011 | 7.2 | Sendai | Unknown (?) | Sendai March 11, 2011 | 9.0 | Sendai | 10,000+ (still to be confirmed) | Massive tsunami up to 10 meters heightSource: Wikipedia

अन्तरास्ट्रिय चासो :
मित्र राष्ट्र जापानमा भएको महाभूकम्प र त्यस पछिको सुनामीबाट व्यापक रूपमा हुन पुगेको जन धनको हृदय विदारक क्षतिप्रति आज विश्व नै चिन्तित हुन पुगेको छ । अझै पनि उक्त प्राकृतिक प्रकोपबाट अनायास र अप्रत्याशित रूपमा जीवन गुमाउनेहरूको वास्तविक तथ्याङ्क प्राप्त भइसकेको छैन । जापानी सञ्चार माध्यमले शनिवार प्रसारण गरेको समाचार अनुसार जापानको मियागो स्थित मिनामिसनरिकु सहरमा मात्र १० हजार भन्दा बढी मानिस अझै बेपत्ता छन् । ९० प्रतिशत भन्दा बढी बस्ती सुनामीले बगाएको यथार्थलाई मनन गर्दा विनाशलीलाको यकिन तथ्याङ्क आउन अझै केही समय कुर्नु पर्ने अवस्था स्पष्ट रूपमा देखिएको छ । भूकम्पको लगत्तै आएको सुनामीले खासगरी तटीय क्षेत्रका दर्जनौँ सहर र बस्तीहरूको विनाश हुन पुगेको र यसबाट खर्बौं डलर बराबरको भौतिक सम्पत्ति समेत नष्ट हुन पुगेको कारण जापानको सम्पूर्ण क्षेत्रमा प्रतिकूल परिस्थिति सिर्जना हुन पुगेको छ । राजधानी टोकियो लगायत अनेकौं ठाउँको जन जीवन, यातायात र सार्वजनिक टेलिफोन सेवा आदि समेत सञ्चालनमा आउन नसकी यसले उद्धार कार्यमा प्रतिकूल स्थिति उत्पन्न गराउन पुगेको देखिएको छ । यसै बीच महाभूकम्प र सुनामीको प्रतिकूलताकै कारण अप्रत्याशित रूपमा उत्पन्न भएको व्यवस्थापन सम्बन्धी गडबडीले मिनामिसो सहरको फुकुसिमा रहेको एउटा आणविक भट्टीसमेत विस्फोट हुन पुगेको र अर्को एउटा आणविक भट्टी विस्फोट हुने आशङ्का भएकाले त्यहाँका बासिन्दाले थप प्रतिकूल परिस्थितिको सामना गर्नु परिरहेको छ । हुन त स्थितिमा यथाशीघ्र सुधार ल्याउन एवं प्राकृतिक विपत्तिको मारमा परिरहेकाहरूको उद्धार गर्न जापान सरकारले आफनो सकि्रयता बढाई प्रभावित क्षेत्रहरूमा सङ्कट कालको समेत घोषणा गरेको छ ।

जापानका नागरिकहरूले भोग्नु परिरहेको सङ्कट निश्चय पनि कुनै पनि मानवका लागि असहनीय बनेको छ । विश्वले नै यस किसिमको महा विनाशप्रति ठूलो पीडा बोध गरिरहेको पनि देखिएको छ । जापानको उत्तर-पश्चिमी क्षेत्रको होन्सु नामक टापु केन्द्रबिन्दु रहेको र ९ रेक्टर स्केलको महाभूकम्प र त्यसपछि लगत्तै आएको सुनामीका कारण जापान र त्यहाँका जनताले खेप्नुपरिरहेको दुःखद स्थितिको आकलन गर्दै लगत्तै राहत तथा उद्धारका लागि संयुक्त राष्ट्रसङ्घ, अमेरिका, युरोपेली सङ्घलगायत ५० भन्दा बढी मुलुक सहयोगका लागि तत्पर भई उद्धार टोली समेत पठाउने क्रम सुरु हुनुलाई प्रशंसनीय मान्नुपर्छ । जापानकै भूकम्पीय तथ्याङ्कका आधारमा पनि १४० वर्ष यता आएर जापानमा शुक्रवार आएको भूकम्प सबैभन्दा ठूलो र विनाशकारी भूकम्प मानिएको छ । त्यसमाथि सुनामीले थप पीडा थपेको जापान र जापानी जनताले चाँडै नै यस किसिमले भोग्नुपरेको पीडाबाट मुक्ति पाउन सकून् र उनीहरूको अस्तव्यस्त एवं अव्यवस्थित जीवन शैलीमा यथाशक्य छिटो सुधार आउन सकोस् भन्ने हामी सबैले कामना गरौ ।
नेपालले सिक्नुपर्ने पाठ:
यसबेला महाभूकम्पले नेपालीहरूलाई पनि नराम्रोसँग त्रस्त बनाएको छ । नेपाल भूकम्पको दृष्टिले संवेदनशील क्षेत्र रहेको सर्वविदित छ । जापानको घटनाले नेपालीहरूलाई भूकम्पप्रति सचेत हुन फेरि एक पटक घच्घच्याएको छ । यस्ता प्राकृतिक विपत्तिको सामना गर्न हरदम तयार भइरहनु पर्ने यथार्थ पनि यसले औंल्याएको छ । जापानको जत्रै भुइँचालो काठमान्डौमा गए त्यसले गर्न सक्ने माहाबिनासको सम्भाब्य क्षतिको लेखाजोखा गर्नु पर्ने भइसकेको छ ।

छिमेकी राष्ट्रहरु भारत,चीन् र पाकिस्तानमा समेत यस प्रकारका डरलाग्दा भूकम्पीय दुर्घटनाहेरु बारम्बार घटिरहेका सन्दर्भमा हाम्रो देश नेपाल समेत हिमालयन क्षेत्रहुदै पर्ने टेक्टोनिक जोनमा पर्नेहुदा समयमै यस प्रकारको दैबी बिपत्तिबाट बच्न सरकारले यथोचित कदमहरु चाल्नु पर्ने देखिन्छ l भूकम्प प्रतिरोधात्मक निर्माण कार्यलाई सबै क्षेत्रमा अनिबार्य लागु गर्नु पर्दछ l डीज्यास्टर म्यानेजमेन्ट र रेस्क्यू सम्बन्दी बिज्ञहरुलाई बेलैमा तम्तयार पारेर राख्दै सबैलाई यसप्रकारका प्रकोपको पूर्व जानकारी, पूर्व सचेतता दिन सके अकाल र असमयमै धेरैले जीवन बर्बाद पार्नु पर्ने थिएन l